10 pytań frankowicza: FAQ
Te pytania słyszę najczęściej: w mailach, na WhatsAppie i pod rolkami. Odpowiedzi są krótkie i ogólne. Twoja umowa może mieć swoje „ale”, więc traktuj je jako mapę, a nie jako wyrok.
O ustawie
1. Czy ustawa frankowa unieważnia moją umowę? Nie. To ustawa o tym, jak sądy prowadzą sprawy frankowe. O tym, czy Twoja umowa zawiera niedozwolone postanowienia i czy jest nieważna, nadal decyduje sąd w Twojej sprawie.
2. Od kiedy mogę przestać płacić raty? Od doręczenia bankowi Twojego pozwu, nie wcześniej. Do tego momentu raty płacisz normalnie, także po złożeniu pozwu w sądzie.
3. Mam kredyt w euro. Czy ustawa mnie dotyczy? Nie. Ustawa obejmuje tylko kredyty indeksowane lub denominowane do franka szwajcarskiego. Umowę w euro też można kwestionować, ale bez „automatu” z ustawy.
O umowie
4. W mojej umowie jest kwota w złotych. Czy to w ogóle kredyt frankowy? Bardzo możliwe. W kredycie indeksowanym kwotę podaje się w złotych, a potem przelicza na franki według kursu banku. W kredycie denominowanym kwotę wyraża się we frankach, a wypłaca w złotych. W obu przypadkach Twoje zobowiązanie zależało od kursu franka. Decyduje treść umowy, nie to, jak ją potocznie nazywasz.
5. Podpisałem aneks i spłacałem bezpośrednio we frankach. Czy to zamyka sprawę? Nie zawsze. Od 2011 r., po tzw. ustawie antyspreadowej, kredytobiorcy mogli spłacać raty bezpośrednio w walucie i wiele osób podpisało wtedy aneksy. Aneks może jednak nie usuwać wad, które umowa miała od początku. Według Sądu Najwyższego konsument musi świadomie zdecydować, czy rezygnuje z ochrony przed niedozwolonymi postanowieniami. Trzeba przeczytać umowę razem z aneksem.
6. Sprzedałem mieszkanie i spłaciłem kredyt przy sprzedaży. Czy coś mi przysługuje? Możliwe. Sprzedaż mieszkania i wcześniejsza spłata nie przekreślają roszczeń wynikających z wadliwej umowy. Liczy się, ile zapłaciłeś bankowi i czy roszczenie się nie przedawniło. Zachowaj akt notarialny i dokument potwierdzający spłatę.
7. Kredyt braliśmy we dwoje, a teraz jesteśmy po rozwodzie. Co dalej? W sprawach frankowych zwykle występują wszyscy kredytobiorcy, bo umowa jest jedna i rozstrzygnięcie dotyczy całej umowy. Rozwód nie zmienia tego, kto podpisał umowę z bankiem. Jeśli były małżonek nie chce uczestniczyć w sprawie, trzeba poszukać rozwiązania. To częsta sytuacja i da się ją ułożyć, ale wymaga planu jeszcze przed pozwem. Przy okazji warto sprawdzić, jak kredyt rozliczono przy podziale majątku.
O sprawie w sądzie
8. Ile kosztuje pozew? Opłata sądowa od pozwu konsumenta w sprawie z czynności bankowej to przy wartości sporu powyżej 20 000 zł stałe 1000 zł (przy niższych kwotach — mniej). Do tego dochodzi wynagrodzenie pełnomocnika i ewentualne koszty, np. opinii biegłego. W razie przegranej trzeba też liczyć się z kosztami po stronie banku. Dlatego koszty omawiam z góry, zanim cokolwiek podpiszesz.
9. Ile trwa sprawa? Nikt uczciwy nie poda Ci dokładnej daty. Czas zależy od sądu, od tego, czy bank złoży apelację, i od samej sprawy. Według Ministerstwa Sprawiedliwości w I półroczu 2026 r. wpływ nowych spraw frankowych do sądów pierwszej instancji spadł o ponad 38% w porównaniu z rokiem wcześniej, a sądy załatwiały więcej spraw, niż wpływało. Ustawa ma ten trend wzmocnić. Pewne jest jedno: od doręczenia pozwu obowiązek płacenia rat jest z mocy prawa wstrzymany aż do prawomocnego zakończenia sprawy.
10. Czy będę musiał chodzić na rozprawy? Rzadziej niż dawniej. Ustawa pozwala sądom częściej rozpoznawać sprawy na posiedzeniach niejawnych, przesłuchiwać świadków zdalnie, a stronom składać zeznania na piśmie. Nie wykluczam, że sąd wezwie Cię osobiście. Często jednak sprawa toczy się głównie „na papierze”, a pełnomocnik prowadzi ją za Ciebie.
Pytanie bonusowe: od czego zacząć?
Od umowy kredytu. Nie musisz mieć kompletu dokumentów, historii spłat ani wyliczeń, bo część z nich można uzyskać od banku później. Na start wystarczy umowa z aneksami.
Masz pytanie, którego tu nie ma? Napisz, odpowiem na Twoim przykładzie. Analiza umowy jest bezpłatna.
Treść ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.
